W polskim zasobie mieszkaniowym z lat 1960–1990 znaczna część budynków przeszła lub przechodzi termomodernizację. Wymiana okien drewnianych na PVC była często pierwszym krokiem. Problem pojawia się jednak wtedy, gdy okna montowano bez uwzględnienia późniejszego docieplenia ścian, albo gdy ocieplenie wykonano bez prawidłowego połączenia z istniejącą ramą. Efektem są mostki cieplne skupione bezpośrednio przy oknach.
Czym jest most termiczny przy oknie PVC
Most termiczny (w terminologii normowej – mostek cieplny) to obszar przegrody, przez który następuje zwiększony przepływ ciepła w porównaniu z otaczającymi elementami. W przypadku okien PVC mostki tworzą się w kilku charakterystycznych miejscach:
- Styk ramy z ościeżem – zwłaszcza gdy materiał ościeża (beton, cegła) ma znacznie wyższy współczynnik przewodzenia ciepła niż profil PVC.
- Podokiennik zewnętrzny – metalowy lub betonowy parapet prowadzący ciepło na zewnątrz.
- Nadproże – gdy płyta żelbetowa nie jest odizolowana od warstwy ociepleniowej.
- Brak zakrycia ramy izolacją – przy montażu „na zrąb" bez zachodzenia ocieplenia na ramę.
Mechanizm powstawania mostka przy ociepleniu
Norma PN-EN ISO 10211 opisuje geometryczne metody obliczania liniowych i punktowych mostków cieplnych. Liniowy mostek termiczny przy oknie charakteryzuje się współczynnikiem Ψ (psi) wyrażonym w W/(m·K). Dla typowego węzła okiennego bez ocieplenia zachodzącego na ramę wartość Ψ może wynosić od 0,03 do 0,10 W/(m·K) lub więcej, zależnie od geometrii ościeża i materiału ściany.
W starych budynkach z wielkiej płyty lub z cegły, gdzie ościeże jest stosunkowo cienkie, mostki przy oknach są proporcjonalnie większym źródłem strat niż w nowym budownictwie.
Skutki nieskorygowanych mostków
Nieusunięty mostki cieplny przy oknie prowadzi do kilku konkretnych następstw:
- Obniżona temperatura powierzchni wewnętrznej ościeża – na styku z ramą okienną temperatura ściany wewnątrz może być niższa niż temperatura punktu rosy dla typowych warunków eksploatacji (20°C, 50% RH).
- Kondensacja pary wodnej – wilgoć osadza się w narożnikach między ościeżem a ramą, co z czasem skutkuje pojawieniem się pleśni.
- Zmniejszona skuteczność termomodernizacji – nawet przy dobrym współczynniku przenikania ciepła ściany U, straty przez mostki mogą stanowić kilkanaście procent całkowitych strat.
Gdzie problem jest największy
W Polsce szczególnie podatne są bloki z wielkiej płyty oraz budynki z cegły silikatowej, gdzie ościeża okienne mają małą grubość. W budynkach z lat 70. i 80. okna były montowane blisko zewnętrznej krawędzi ościeża (metoda „na zamek"), co przy późniejszym dociepleniu powoduje, że ocieplenie nie może obejść ramy od zewnątrz bez ingerencji w sam montaż okna.
Powiązane normy i dokumenty
- PN-EN ISO 10211 – obliczanie mostków cieplnych
- PN-EN ISO 10077 – właściwości cieplne okien i drzwi
- Wytyczne RAL-GZ 695 w zakresie montażu okien
- Instytut Techniki Budowlanej (ITB) – aprobaty techniczne systemów ETICS