Podczas docieplania ścian zewnętrznych metodą BSO (Bezspoinowy System Ocieplania), zwaną też ETICS (ang. External Thermal Insulation Composite System), węzeł okienny wymaga szczególnego opracowania. Samo nałożenie styropianu lub wełny mineralnej na ścianę nie eliminuje mostków przy oknach, jeśli styk ramy z ociepleniem nie jest prawidłowo uszczelniony. W polskich warunkach klimatycznych – z amplitudą temperatur sięgającą 50–60°C między latem a zimą – uszczelnienie musi być trwałe i odporne na ruchy termiczne.
Zasada „uszczelnienia trójwarstwowego"
Wytyczne RAL-GZ 695 oraz norma PN-EN ISO 6946 wskazują na konieczność zachowania trzech stref uszczelnienia węzła okiennego:
- Strefa zewnętrzna (paroprzepuszczalna) – uszczelnienie od strony zewnętrznej, przepuszczające parę wodną na zewnątrz, ale szczelne na wodę opadową. Stosuje się tu taśmy rozprężne (kompribandowe) lub taśmy z folii dyfuzyjnych.
- Strefa środkowa (izolacja termiczna) – wypełnienie przestrzeni między ramą a murem pianką poliuretanową lub systemową wkładką izolacyjną. Pianka PUR musi być chroniona przed promieniowaniem UV i wilgocią.
- Strefa wewnętrzna (paroszczelna) – uszczelnienie od strony pomieszczenia, zapobiegające wnikaniu pary wodnej z wnętrza do złącza. Stosuje się taśmy butylowe, folie PE lub masy akrylowe.
Naruszenie tej hierarchii – np. zastosowanie uszczelnienia parościennego od strony zewnętrznej – prowadzi do akumulacji wilgoci wewnątrz złącza.
Materiały stosowane przy ociepleniu metodą ETICS
Przy dociepleniu ścian zewnętrznych profil PVC ramy okiennej jest częściowo zakryty przez ocieplenie. Styk płyty izolacyjnej (najczęściej EPS lub wełna mineralna) z ramą okna wymaga zastosowania:
- Profili przyokiennych z siatką – plastikowe lub aluminiowe profile z siatką z włókna szklanego, mocowane do ramy przed nałożeniem tynku. Zapobiegają pęknięciom tynku przy krawędzi okna i umożliwiają zakończenie warstwy ociepleniowej.
- Taśm rozprężnych (kompriband) – sprasowana pianka poliuretanowa impregnowana akrylem. Po zamontowaniu rozprężą się i szczelnie wypełniają szczelinę. Ważne, by dobrać taśmę do szerokości szczeliny (producenci podają zakresy np. 1–4 mm, 3–8 mm).
- Mas silikonowych i akrylowych – stosowane jako ostatnia warstwa uszczelniająca od zewnątrz i wewnątrz. Silikon przeznaczony do fasad musi być odporny na UV i elastyczny.
- Folii samoprzylepnych – folie dyfuzyjne od zewnątrz i folie PE od wewnątrz, stosowane przy oknach montowanych z przesunięciem w warstwie izolacji.
Zachodzenie ocieplenia na ramę
Zalecane jest, by ocieplenie zachodziło na ramę okienną od strony zewnętrznej o co najmniej 2–3 cm. Zmniejsza to liniowy mostek cieplny na styku ramy z ościeżem. W przypadku wymiany okien w ocieplonym budynku nowe okno należy cofnąć w głąb ościeża tak, by pozostawić miejsce na obejście ramy przez izolację.
Problematyczną sytuacją są budynki, w których okna wymieniono przed ociepleniem i zamontowano je „na zrąb" (przy zewnętrznej krawędzi ościeża). Wtedy ocieplenie nie może objąć ramy bez demontażu, co bywa technicznie i kosztowo nieuzasadnione. W takich przypadkach stosuje się profile ościeżnicowe z termicznym przerwaniem (tzw. izobary) łączone z ramą okienną.
Kontrola szczelności powietrznej
Prawidłowo wykonany węzeł okienny powinien być szczelny na infiltrację powietrza. Nadmierna infiltracja obniża efektywność ocieplenia i powoduje dyskomfort użytkowników. Sprawdzenie szczelności można przeprowadzić testem nadciśnienia (blower door test) zgodnie z normą PN-EN ISO 9972. Test ten wskazuje miejsca nieszczelności, w tym przy węzłach okiennych.